Phishing, smishing dhe vishing

Një mashtrim, tre kanale

Emrat tingëllojnë si tri probleme të ndryshme, por bëhet fjalë për të njëjtin mashtrim të dërguar përmes tre kanaleve. Në secilin rast, sulmuesi shtiret si dikush që ti e beson dhe të nxit të zbulosh diçka ose të veprosh shpejt. Ndryshon vetëm kanali.

• Phishing vjen me email.
• Smishing vjen me SMS ose një aplikacion mesazhesh ("sm" vjen nga SMS).
• Vishing vjen me zë, një telefonatë ("v" vjen nga voice, zëri).

Mëso të analizosh njërën dhe do të dallosh edhe të tjerat, sepse mbështeten tek i njëjti lloj presioni.

Phishing: email-i i rremë

Një email phishing duket sikur vjen nga një bankë, një kompani transporti, një koleg ose një shërbim i njohur. Të kërkon të klikosh një lidhje, të hapësh një bashkëngjitje ose të "konfirmosh" të dhënat në një faqe që në të vërtetë është e sulmuesit. Faqja mund të jetë kopje e përsosur e ekranit të vërtetë të hyrjes; çfarëdo që shkruan aty i shkon drejt e sulmuesit.

Shenja rrallë është logoja, që kopjohet lehtë. Është kërkesa: një bankë e vërtetë nuk të dërgon një lidhje me email dhe s'të kërkon të futesh me nxitim që të mos bllokohesh.

Smishing: mesazhi i rremë

Smishing është e njëjta ide në një mesazh: një pako që s'u dorëzua dhe kërkon një "tarifë të vogël ridërgimi", një njoftim banke për një pagesë të dyshimtë, ose një kod që të kërkojnë t'ua lexosh. Mesazhet mund të duken më personale dhe më urgjente se email-i. Formati i shkurtër fsheh shumë nga shenjat e zakonshme, ndaj njerëzit tregohen më pak të kujdesshëm. Një lidhje në një mesazh të papritur kërkon të njëjtën kujdes si një lidhje në një email të papritur.

Vishing: telefonata e rreme

Vishing është një telefonatë: dikush pretendon se është nga ekipi kundër mashtrimeve i bankës sate, nga një zyrë shtetërore ose nga shërbimi i teknologjisë së informacionit në punë, dhe të drejton me qetësi drejt zbulimit të një fjalëkalimi, kodi njëpërdorimësh ose pagese. Biseda e drejtpërdrejtë krijon një presion që teksti nuk e ka, ndërsa zëri mund të falsifikohet. Me klonimin e zërit, një telefonatë që tingëllon si drejtuesi yt mund të mos jetë prej tij. Nëse telefonata është e papritur dhe kërkesa është e ndjeshme, mbylle dhe telefono një numër zyrtar që e njihje para telefonatës.

Shenjat paralajmëruese që i bashkojnë

Cilido qoftë kanali, po ato pak shenja shfaqen sërish e sërish:

• Ngutja ose një kërcënim: vepro tani ose humb hyrjen, paguaj një gjobë, shmang një bela.
• Një kërkesë e papritur për fshehtësi: një fjalëkalim, numri i plotë i kartës, një kod njëpërdorimësh. Institucionet e vërteta nuk i kërkojnë këto.
• Një lidhje ose bashkëngjitje që s'e prisje, sidomos një që do të futesh.
• Një dërgues ose numër paksa i çuditshëm, një adresë me gabim shkrimi ose një emër që s'përputhet tamam.
• Një histori që kapërcen procesin tënd të zakonshëm, "vetëm këtë radhë", "le të mbetet mes nesh".

Kur sheh njërën, mos u përgjigj, mos kliko dhe mos trego fjalëkalime ose kode. Verifiko përmes një kanali të pavarur e të besuar: kontakto organizatën me një numër ose adresë që e njihje para se të merrje mesazhin, jo me të dhënat e kontaktit që përmban vetë mesazhi.

Zbatoje aftësinë

Aktiviteti më poshtë të kërkon të japësh një vendim para se të shpjegohen treguesit. Pastaj do ta shqyrtosh mesazhin, do të rishikosh planin dhe do ta zbatosh rregullin në një situatë tjetër. Puna jote ruhet privatisht në këtë shfletues dhe regjistrohet veçmas nga shënimi i mësimit si i përfunduar.

Aktivitet praktik · 25-35 min

Vendos, shqyrto, rishiko

Pa llogari dhe pa dorëzim. Përgjigjja ruhet vetëm në këtë shfletues. Përfundimi i faqes dhe ky aktivitet praktik regjistrohen veçmas.

Mesazh i trilluar

Nga

Shërbimi i Llogarive <ndihma@hyrje-sigurt.example>

Subjekti

Urgjente: konfirmo llogarinë para orës 18:00

Përshëndetje,

Kemi zbuluar një hyrje të pazakontë në llogarinë tënde. Hyrja në llogari do të bllokohet sot nëse nuk konfirmon identitetin.

Hap lidhjen më poshtë dhe shkruaj fjalëkalimin dhe kodin njëpërdorimësh që të erdhi në telefon.

hyrje-sigurt.example/konfirmo

Ekipi i mbështetjes së llogarive

Mesazh mësimor i trilluar. Nuk përfaqëson asnjë institucion, adresë apo shërbim të vërtetë shqiptar.

1Jep përgjigjen para shpjegimit

Çfarë do të bëje fillimisht? Zgjidh para se të shqyrtosh shenjat.

Vendimi fillestar

Përdor lidhjen para se të bllokohet hyrjaPërgjigju dhe pyet nëse mesazhi është i vërtetëNdalo dhe mos vepro derisa të dish më shumëVerifiko përmes një kanali të besuar që e njihje më parë

Pse? Emërto treguesin ose supozimin ku mbështetet vendimi.Ruaj vendimin e parë

Rifillo këtë aktivitet

Provo veten