Si gjenden faqet: DNS-ja dhe memoria e përkohshme (caching)

Nga një emër te një numër

Ja një gjëegjëzë. Ti shkruan një adresë si emri i një faqeje, i bërë nga fjalë. Por pakot kanë nevojë për një adresë IP me numra për të gjetur rrugën. Atëherë si bëhet emri i bërë nga fjalë një numër?

Përgjigjja është një sistem që punon si një numërator telefoni për internetin. Ti e di emrin e dikujt, dhe numëratori të jep numrin e tij. Në të njëjtën mënyrë, ky sistem merr emrin e lexueshëm që shkruajte dhe gjen adresën IP përkatëse. Emri i tij është Sistemi i Emrave të Domenit, zakonisht i shkurtuar DNS.

Pa këtë hap, asgjë tjetër s'mund të ndodhë. Emri që shkruan është i lehtë që një person ta mbajë mend, por s'do të thotë asgjë për makinat që përcjellin pakot e tua. DNS-ja e kthen emrin që lexon në numrin që rrjeti mund ta përdorë për drejtim.

Zinxhiri i gjetjes

Gjetja e numrit ndodh në një zinxhir të shkurtër pyetjesh, të trajtuara nga një ndihmës i quajtur zgjidhës:

• Kompjuteri yt e pyet zgjidhësin, "cila është adresa IP për këtë emër?"
• Zgjidhësi së pari pyet një drejtori kryesore, një server rrënjë, "ku i gjej emrat me këtë mbaresë?" dhe drejtohet te drejtoria e duhur për atë mbaresë, për shembull ajo që merret me .com ose .al.
• Ai pyet atë drejtori, e cila e drejton te serverët e posaçëm që dinë për faqen e saktë.
• Në fund pyet ata serverë, të cilët kthejnë adresën IP të vërtetë.

Ky është zinxhiri i plotë kur zgjidhësi nuk e di ende përgjigjen. Shumë kërkime janë më të shkurtra, sepse një nga memoriet e përkohshme (cache) në zinxhir e ka tashmë një përgjigje të vlefshme. Kërkimi shpesh mbaron shpejt, por mund edhe të vonohet ose të dështojë. Vetëm pasi zgjidhësi kthen një adresë, mund të nisë lidhja me faqen.

Të mbash mend përgjigjen

Ta pyesje gjithë atë zinxhir çdo herë të vetme do të ishte shpërdorim. Disa faqe i viziton sërish e sërish, dhe adresa e tyre rrallë ndryshon. Prandaj zgjidhësi mban një kopje të përgjigjeve që ka gjetur tashmë, për njëfarë kohe, afër dorës.

Ruajtja e informacionit në një vend të përkohshëm që ta marrësh më shpejt herës tjetër quhet caching, dhe vendi ku ruhet është cache. Një përgjigje DNS ka një afat përdorimi, të quajtur TTL, që tregon sa gjatë mund ta ripërdorë një cache para se të pyesë sërish. Kërkesa pasuese mund të marrë përgjigje nga cache-i i shfletuesit, i pajisjes ose i zgjidhësit, pa e përsëritur tërë zinxhirin. Caching është një nga arsyet e heshtura pse uebi ndihet i shpejtë.

Ku mbaron ky model

DNS-ja nuk e kthen një emër në një numër të vetëm e të përhershëm. Një emër mund të ketë disa lloje regjistrimesh dhe disa përgjigje, dhe përgjigjja mund të ndryshojë sipas kohës ose vendit. Cache-t mund të ruajnë përkohësisht edhe një përgjigje negative, si "ky emër nuk ekziston". DNS-ja gjen informacion adresimi; vetë ajo nuk e bën destinacionin të besueshëm dhe nuk e enkripton lidhjen.

Provo veten

• DNS-ja shpesh krahasohet me një numërator telefoni. Çfarë e kthen në çfarë në të vërtetë, dhe pse duhet ai hap para se pakot e tua të udhëtojnë?
• Gjetja mund të jetë një zinxhir pyetjesh i trajtuar nga një zgjidhës. Çfarë e shkurton atë zinxhir në shumicën e rasteve?
• Caching i bën kërkimet pasuese më të shpejta, por mund ta vonojë një ndryshim adrese. Si e cakton TTL-ja kufirin e këtij kompromisi?